دوشنبه های شعر

X

دوشنبه های شعر

گزارشی از جلسات هفتگی نقد شعر در حوزه هنری تهران


	احمدرضا احمدی (متولد 1319) اولین مجموعه شعرش را با عنوان طرح در سال 1341 چاپ و منتشر کرد. مجموعه های دیگر احمدی از این قرار است: روزنامه شیشه ای (1343)، وقت خوب مصائب (1347)، من فقط سپیدی اسب را گریستم (1350)، ما روی زمین هستیم (1352)، هزار پله به دریا مانده (1364)، قافیه در باد گم می شود (1369)، همه آن سالها (1371)، لکه ای از عمر بر دیوار بود (1372)، ویرانه های دل را به یاد می سپارم (1373)، از نگاه تو زیر آسمان لاجوردی (1376)، یادگاری (1377)، عاشقی بود که صبحگاه دیر به مسافرخانه آمده بود (1378)، گزیده ادبیات معاصر (1387) و ساعت 10 صبح بود (1385). وی سال گذشته در دومین جشنواره شعر فجر به عنوان برگزیده بخش آزاد معرفی شد. اما اینبار مجموعه شعر "چای در غروب جمعه روی میز سرد می شود " در حوزه هنری به نقد گذاشته می شود و حضور پر مهر شما را می طلبد . منتقد این اثر جناب ضیاء الدین ترابی مترجم شاعر و پژوهشگر نام آشنای حوزه هنری است و گویا مطالب جذابی در این رابطه آماده ارائه دارد . *مکان* : تقاطع حافظ و سمیه حوزه هنری تهران . سالن اندیشه ۲ *زمان* :۳۱ تیر ماه ساعت ۵ الی ۷ چند شعر از آثار او : ۱: برای قیصر امین پور شاعر از آسمان تا غم و غصه های من فاصله نزدیک است دوستان را نمی شناسم گیاهان در شک و تردید پژمرده می شوند یاد دارم آن سبزه را آن تیرگی دیوارها را در غصه های ما باید تیرگی بر این خانه چیره شود تا ما دوباره برگ ها را از توفان آب رها کنیم از پله ها بالا برویم دستان ما هدیه تو باد کلمات آشنا بر تو باد نه سخن از اشتیاق است نه گمان و دوری فقط یاد تو آتش بر خرمن است گندم ها در کنار ما می سوزند – خاکستر می شوند شوق را یار باشیم که گندمزار را در گندم خلاصه نکنیم آن طرف گندم ها دیوار است ۲: درد های من... اگر نمي خواهي بر تيره بختي من گواهي دهي خواهش دارم روبه روي من نمان، عبور كن، كوچه را طي كن و در انتهاي كوچه محو شو، همان گونه كه آدم هاي خوشبخت محو مي شوند. من حتي ظرفي ميوه نداشتم كه به مهمان تعارف كنم، آمد- نشست- جراحت و زخم هاي مرا ديد و رفت- در سكوت ما دو سه شاخه ي شمعداني گل دادند دردهاي من و مهمان به هم شباهت نداشت وگرنه بيش تر نزد من مي ماند. مرا ديگران هم ترك كرده بودند، اما بعد از رفتن مهمان از خانه آه كشيدم، آهي كه مي توانست كبريت مرطوبي را روشن كند، شاخه و برك هاي گل هاي اطلسي و لادن دروغين بودند اگر حقيقت داشتند كنار آه من مي شكفتند، مهمان هنگام خداحافظي به من گفته بود: آينده اي در كار نيست قلب با رقت و نامنظم مي تپد، پس فقط بايد سكوت كرد و برگ هاي درختان و پرندگان مرده را شمرد پس من در غيبت مهمان درختان را از فصل جدا كردم. □ قلب تو هوا را گرم كرد در هواي گرم عشق ما تعارف پنير بود و قناعت به نگاه در چاه آب. مردم كه در گرما از باران مي آمدند گفتي از اتاق بروند چراغ بگذارند من تو را دوست دارم. اي تو اي تو عادل تو عادلانه غزل را در خواب در ظرف هاي شكسته تنها نمي گذاري در اطراف انفجار يك شاخه ي له شده ي انگور است قضاوت فقط از توست. شاخه ي ابريشم را از چهره ات بر مي دارم گفتم از توست گفتي: نه، باد آورده است. هنگام كه در طنز خاكستري زمستان زمين را تازيانه مي زدي خون شقايق از پوستم بر زمين ريخت. □ ابر نخستين ترانه ي معجزه را بر لبهامان حك كرد زبانمان را فراموش كرديم كفش و لباسمان كهنه ماند و ما با بوسه درختان را بهار كرديم. ما در بدبختي ، سوء تفاهم بوديم بادكنك ها كه نفس هاي عشق مشتركمان در آن حبس بود به تيغك ها خورد و منفجر شد قلبمان ايستاد و ساعت هاي خفته ي زمين به كار افتاد. \|+\| نوشته شده توسط اهالی حوزه در جمعه بیست و هشتم تیر 1387 \|


	ترنم داوودی سکوت سلام دوست دوشنبه ها این ماه نقد کتاب ترنم داوودی سکوت سروده ی قربان ولیئی در حوزه هنری تهران می باشد .قربان ولیئی متولد 1349 در شهرستان صحنه واقع در استان کرمانشاه . دانشجوی دکترای ادبیات فارسی در دانشگاه تربیت مدرس تهران و ترنم داوودی سکوت سومین کتاب منتشر شده اش می باشد که پیش از آن مجموعه ی گزیده ی ادبیات معاصر در سال 78 و مجموعه ی گفتم به لحظه نام تو را جاودانه شد در سال 1382 منتشر شده است گزیده ای از ترنم داوودی سکوت : سکوت پنجره دریا فقط تماشا کن ورود رود به دریا فقط تماشا کن وفور سرخی و سبزی وقوف ناب نسیم سماع عرشی افرا فقط تماشا کن به رنگ سیب و انار و بهار آمده است حقیقت است نه رویا فقط تماشا کن بسیط خاک لبالب شد است از کلمات و باغ رقص الفبا فقط تماشا کن نزول ذات قناری به روی داوودی هزار آیه آوا فقط تماشا کن به حرف آمده گل با بلاغتی قدسی نه استعاره نه ایما فقط تماشا کن (( مرا بستایید )) هر طرف جاری است ظهور کرده در اشیا فقط تماشا کن وزید و برد مرا تا . . . رسیده ام ها ها به رقص آمده ام با . . . فقط تماشا کن درست نیمه شب بود اتفاق افتاد درون آینه خورشید ناگهان رخ داد سحر شکفت درختان به رقص افتادند شبیه نیمه اردیبهشت یا خرداد هزار چشم به حیرت دچار روییدند برای چیدن پیغام‌های تاره باد فشرده بودم و تا هیچ امتدادم بود تمام می‌شدم بی حدود بود ابعاد نبود بودم و بودی رقیق پیدا بود ضمیر گمشده بود از تلاقی اضداد به خویش آمدم آیینه‌ها ترک خوردند چقدر ساده هبوط من اتفاق افتاد \|+\| نوشته شده توسط اهالی حوزه در دوشنبه دوازدهم شهریور 1386 \|


	سبزها، قرمزها (3) دوشنبه، ۳۱ اردیبهشت ماه جلسه ی نقد کتاب « سبزها، قرمزها» سروده ی آقای صادق رحمانی ( و با حضور شاعر) برگزار شد. در ابتدای جلسه، آقای صابر امامی ضمن تشکر از حضور آقای رحمانی، با قرائت بخش هایی از مقدمه ی نیما یوشیج بر شعر « افسانه» به ویژگی های شعر نیمایی پرداخت و پس از بحث مبسوطی در تفاوت های سنت و مدرنیته، نسبت شعرهای این کتاب را با میراث نیمایی (که عنوان دوم کتاب ، یعنی «رباعی های نیمایی» است)مورد پرسش قرارداد. آقای امامی تصریح کرد که سوای این ادعای شاعر، شعرهای زیبا و باطراوتی را در این کتاب می خوانیم. منتقد بعدی، آقای سید احمد نادمی با اشاره به ساختار کتاب، خلاصه ای از نقدهای انتهای کتاب را که ویژگی های شکلی و محتوایی شعرهای آقای رحمانی را برشمرده اند مطرح کرد و در مخالفت با هایکویی بودن این شعرها، آن ها را در منظری کلی تر، تجربه های امپرسیونیستی در شعر دانست و با شرح مفهوم امپرسیونیسم در شعر به ترسیم ذهنیت شاعر نسبت به زادگاه، شهرنشینی و دغدغه های ایدئولوژیک و اجتماعی اش پرداخت. آقای حمیدرضا شکارسری، آخرین منتقد جلسه، با تکیه بر جمله ای از کانت که اثر هنری را در نوع بازگویی اش از طبیعت ارزیابی می کند، به نمونه ای از شعرهای ناموفق و موفق این مجموعه با توجه به سخن کانت اشاره کرد. ایشان در انتها، مخالفت خود را با نظر آقای نادمی که وزن و قافیه را ویژگی شناسنامه ای آقای رحمانی در شعر امپرسیونیستی اش خوانده بود ابراز نموده و وجود قافیه را مانع طبیعی بودن شعر (از نظر کانت ) دانست. \|+\| نوشته شده توسط اهالی حوزه در یکشنبه ششم خرداد 1386 \|


	سبز ها قرمز ها (2) رادیو یک جعبه کهنه در کنار گلدان آواز بنان هنوز می آید از آن نقد این ماه: کتاب سبز ها قرمز ها از: صادق رحمانی دوشنبه همین هفته 31/2/86 در: تهران / تقاطع خ حافظ و خ سمیه / حوزه هنری/ سالن اندیشه ی 2 ساعت 17 الی 19 منتقدان : حمید رضا شکارسری سید احمد نادمی دکتر صابر امامی \|+\| نوشته شده توسط اهالی حوزه در یکشنبه سی ام اردیبهشت 1386 \|


	سبزها، قرمزها (1) سخاوت سبزها ، قرمزها مثل یشم است و عقیق چه سخاوتمند است شاخه ی خشک کُنار میوه ی کُنار سبز که باشد، کمی خام و سفت است و غیرقابل خوردن اما وقتی به حد نهایی خود می رسدقرمز می شود. در آن هوای فروردین درخشش کُنارهای صحرای اناخ، هر عابری را به سمت خود می خواند. در آن بعدازظهر، دست های ما به سمت شاخه های کُنار دراز بود، سایه هایمان درازتر... باید به شهر برمی گشتیم . شعر «سخاوت» از کتاب سبزها، قرمزها سروده ی صادق رحمانی است که در اردیبهشت ماه در جلسات نقد شعر حوزه ی هنری بررسی و نقد می شود. در اولین جلسه ( سوم اردیبهشت) در باره ی ترکیب «رباعی نیمایی» که شاعر این کتاب برای شعرهایش انتخاب کرده است بحث شد. نتیجه ی بحث این بود که استفاده از وزن رباعی و تکنیک شعر نیمایی در بعضی از شعرهای این کتاب برای پذیرفتن این ترکیب کافی نیست. پانوشت های بعضی از شعرها نیز موضوع بحث دیگری شد که نیمی از وقت جلسه به آن گذشت. ضرورت داشتن یا تزیینی بودن پانوشت ها هدف اصلی این بحث بود. * در ادامه ی جلسه آقایان مجید سعدآبادی، سینا علیمحمدی، حبیب محمدزاده، سید اکبر میرجعفری و خانم مریم جعفری تازه ترین شعرهایشان را خواندند که نقد شد. * در انتهای جلسه، کتاب های «پیانو» سروده ی خانم مریم جعفری و «پاره خط» سروده ی سینا علیمحمدی برای جلسات ماه های آینده پیشنهاد شد. \|+\| نوشته شده توسط اهالی حوزه در سه شنبه چهارم اردیبهشت 1386 \|


	زن، تاریکی، کلمات (2) دوشنبه 27 فروردين جلسه ي نقد كتاب « زن، تاريكي، كلمات»، چهارمين مجموعه ي شعر آقاي حافظ موسوي در تالار انديشه ي حوزه ي هنري برگزار شد. منتقدان اين ماه آقايان صابر امامي، حميدرضا شكارسري و محمد علي شفايي بودند. دكتر صابر امامي در سخنان خويش با گزارشي از عناصر گوناگون در شعرهاي اين كتاب، بارزترين ويژگي اين شعرها را كوششي بودن آن ها دانست و حضور خودآگاه شاعر و عامدانگي و تصنع حاكم بر شعرها را مانعي براي رسيدن به تاثيري عاطفي ارزيابي كرد. ايشان با طرح نظر افلاطون در كتاب «جمهور» در باره ي شعر و تفسير گادامر از اين راي و با توجه به شعرهاي كتاب «زن، تاريكي، كلمات» اظهار داشت شاعر اين مجموعه از مدينه ي افلاطوني اخراج نمي شود. آقاي حميدرضا شكارسري، دومين سخنران جلسه، حقايق را به دو دسته ي علمي و شعري تقسيم كرد و ويژگي هاي اين دو دسته را اين گونه برشمرد: حقايق علمي تجربي اند، اصالت خود را از جهان خارج مي گيرند، با شناخت همراهند و مهمتر از همه با واقعيت هاي بيروني همساز هستند. اما حقايق شعري از اثبات بي نيازند، از شهود بهره مي گيرند و با واقعيت هاي بيروني همساني مي يابند. با اين مقدمه، ايشان با اشاره به شعرهاي كتاب متن هاي كتاب را حاوي حقايق شعري دانست و به همين دليل، كتاب «زن، تاريكي، كلمات» را كتابي موفق ارزيابي كرد. آقاي شكارسري شيوه ها و شگردهايي را كه آقاي موسوي با توسل به آن ها به اين توفيق دست يافته است اين گونه وصف نمود: شاعر در حين استفاده از عناصر بيروني در آن ها نفوذ كرده و به آن ها هويتي تازه مي دهد / با فاصله گيري از متن، همچون يك ابژه به شعر نگاه مي كند/ از ساختارهايي چون سينما و عكاسي استفاده ميكند تا از ساختار نثر گزارشي دور شود/ در متن هاي گذشته دستكاري مي كند و آن ها در خدمت شعر خود در مي آورد/ به روحيه ي خاطره باز خود متكي است. آخرين سخنران جلسه، دكتر محمدعلي شفايي سخن خود را اشاره به اين كه شاعر اين كتاب نام آشناي خود را با تلاشي موفق و در طي سال ها به دست آورده و از رانت هاي رسانه اي بهره اي نبرده است گفت نام حافظ موسوي بزرگتر از شعرهاي اين كتاب است و شاعردر اين كتاب نسبت به كتاب هاي سابقش پسرفت داشته است. ايشان براي روشن شدن ادعاي خويش بخش هايي از مقاله ي خود را كه با نام « شوخي هايي برابر آينه» در نقد اين كتاب در روزنامه ي همشهري (6 دي ماه سال گذشته) منتشر شده قرائت نمود. در انتهاي جلسه، سخنرانان به پرسش هاي حاضران پاسخ دادند. \|+\| نوشته شده توسط اهالی حوزه در چهارشنبه بیست و نهم فروردین 1386 \|